Make your own free website on Tripod.com

ยิปซัม (Gypsum)

เกลือจืด

ชื่อแร่ มาจากภาษากรีก เป็นชื่อแร่โดยเฉพาะพวกแร่ที่เกี่ยวกับปูน

      -แร่ยิปซัมชนิด Satin Spar มีเนื้อเป็นเสี้ยนๆ มีความวาวคล้ายใยไหม

      -แร่ยิปซัมชนิด Selenite  มีเนื้อเป็นแผ่นบางโปร่งใส ไม่มีสี

      -แร่ยิปซัมชนิด Alabaster  มีเนื้อเป็นมวลเมล็ดอัดแน่น สีขาว

 

คุณสมบัติทางฟิสิกส์ – รูปผลึกระบบโมโนคลินิก ผลึกมีลักษณะเป็นแท่งแบนปลายแหลมทั้งสองข้าง อาจเกิดเป็นรูปผลึกแผด มีรอยแยกแนวเรียบ 3 แนวต่างกัน แต่ที่ชัดเจนมีแนวเดียวจนทำให้แตกเป็นแผ่นๆ รอยแตกอีกแนวอาจเป็นรูปเว้าโค้งแบบก้นหอย หรือแตกเป็นเสี้ยนๆ ความแข็งตามมาตรของโมร์(Moh's scale) เท่ากับ 2 เป็นแร่ตัวหนึ่งในมาตรของโมร์ ถ.พ. 2.30  ความวาวคล้ายแก้ว หรือวาวคล้ายมุก คล้ายไหม ไม่มีสี หรือสีขาว เทา หรือมีสีเหลือง แดง น้ำตาลอ่อนจนถึงน้ำตาลแก่ เนื้อโปร่งใสจนถึงโปร่งแสง

คุณสมบัติทางเคมี  - สูตรเคมี CaSO4.2H2O  มี CaO 32.6 % SO3 46.5 %  มี น้ำ (H2O)   26.9% หลอมตัวขั้นที่ 3 ละลายในกรดเกลือเจือจางร้อน

ลักษณะเด่นและวิธีการตรวจ – อ่อนเล็บขูดเข้าเป็นรอยเนื่องจากเล็บมีความแข็งประมาณ 2.5 มีรอยแยกเรียบสมบูรณ์ 3 ทาง ละลายในกรดเกลือเจือจางที่ร้อน

การกำเนิด –เกิดจากการตกตะกอนของน้ำทะเล เนื่องจากน้ำทะเลระเหยตัวออกไปจึงมีการสะสมตัวเป็นชั้นๆเหมือนเกลือหิน นอกจากนี้ยังพบเกิดอยู่ร่วมกับแร่ที่เกิดจากน้ำร้อนอื่นๆ เช่นในสายแร่ทองคำ สังกะสี ตะกั่ว และทองแดงเป็นต้น

แร่ยิปซัมชนิด Selenite

 

แร่ยิปซัมชนิด Alabaster

แร่ยิปซัมชนิด Satin Spar

 

 

แหล่ง – ในประเทศไทยพบและมีการทำเหมืองที่จังหวัดพิจิตร   อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ อำเภอทุ่งใหญ่ และอำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช อำเภอนาสารและอำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี ที่พบแหล่งแต่ยังไม่มีการผลิตพบที่จังหวัดเลย ปริมาณสำรองแร่ยิปซัมในประเทศไทย มีทั้งหมดประมาณ 200 ล้านตัน

-          ต่างประเทศพบมากที่ประเทศ แคนนาดา สหรัฐอเมริกา จีน อิหร่าน เม็กซิโก ฝรั่งเศส ออสเตรเลีย อินเดีย อิตาลี โปแลนอียิป สเปน และสหราชอาณาจักร

ประโยชน์ ใช้ทำปูนปลาสเตอร์ เป็นส่วนผสมทำปูนซีเมนต์เพื่อให้ปูนแข็งตัวช้า ใช้ทำปุ๋ยและปรับสภาพดิน ทำชอล์คเขียนกระดาน ทำแป้งนวล ยิปซั่มชนิดซาตินสปาร์และอลาบาสเตอร์นำมาแกะสลักหรือใช้ทำเครื่องประดับเพราะมีเนื้ออ่อนง่ายต่อการแกะสลัก

 

ประเทศผู้ผลิตแร่ยิปซัมที่สำคัญในปีพ.ศ.2545

 

ประเทศ

ปริมาณการผลิต(ตัน)

สหรัฐอเมริกา

16,100,000

อิหร่าน

11,000,000

แคนนาดา

8,600,000

สเปน

7,500,000

จีน

6,800,000

เม็กซิโก

6,300,000

ญี่ปุ่น*

5,800,000

ไทย

6,100,000

ฝรั่งเศส

4,500,000

ออสเตรเลีย

3,800,000

อินเดีย

2,300,000

อิตาลี

1,300,000

โปแลน

1,200,000

อียิป

1,900,000

สหราชอาณาจักร

1,500,000

ประเทศอื่นๆ

18,300,000

รวม

103,000,000

 

 

หมายเหตุ *ผลผลิตยิปซัมที่ประเทศญี่ปุ่นส่วนใหญ่เป็นยิปซัมสังเคราะห์ผลิตจากผลพลอยได้ของโรงกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม โดยการนำซัลเฟอร์ไดออกไซด์จากโรงกลั่นน้ำมันไปผสมกับหินปูนบดละเอียดได้เป็นยิปซัมสังเคราะห์

(Gypsum Gallery)
BACK to Main Page